Je ziet jezelf niet zoals je bent, maar zoals je je voelt
Heb je wel eens dat je jezelf de ene dag mooi, sterk en zelfverzekerd voelt en de andere dag onzeker, moe en niet goed genoeg?
Terwijl er eigenlijk niets aan je uiterlijk, je werk of je leven is veranderd?
Veel mensen denken dat ze een probleem hebben met zelfvertrouwen of zelfbeeld.
Ze denken dat ze positiever moeten denken, aan zichzelf moeten werken of zekerder moeten worden.
Maar wat als je zelfbeeld niet alleen in je hoofd ontstaat?
Wat als je zelfbeeld verandert afhankelijk van de staat van je lichaam en je zenuwstelsel?
Misschien kijk je namelijk niet naar jezelf door één spiegel, maar door meerdere spiegels.
En welke spiegel je op dat moment gebruikt, heeft veel te maken met hoe veilig, gespannen of moe je zenuwstelsel zich voelt.
We kijken nooit neutraal naar onszelf
We denken vaak dat we onszelf objectief zien.
Dat we gewoon zien hoe we eruitzien, hoe we functioneren en wie we zijn.
Maar ons brein en ons zenuwstelsel werken niet objectief.
Ons zenuwstelsel scant de hele dag door:
Ben ik veilig? Hoor ik erbij? Doe ik het goed? Word ik geaccepteerd?
Op basis van dat gevoel van veiligheid of onveiligheid kleurt ons brein onze gedachten.
Dus vaak is het niet zo dat we iets over onszelf denken en ons daarna zo gaan voelen,
maar we voelen ons eerst op een bepaalde manier en daarna gaan we gedachten geloven die daarbij passen.
Dat betekent dat een negatief zelfbeeld vaak niet begint met een gedachte,
maar met een staat van het zenuwstelsel.
De spiegels van zelfbeeld
Je zou kunnen zeggen dat we naar onszelf kijken via verschillende spiegels.
Niet elke spiegel laat hetzelfde beeld zien. Sommige spiegels vergroten, sommige verkleinen, sommige vervormen en sommige zijn helder.
1. De realiteitsspiegel
Dit is wie je werkelijk bent.
Je kwaliteiten, je karakter, je waarden, je talenten, hoe je met mensen omgaat en wat belangrijk voor je is.
Deze spiegel verandert niet van dag tot dag.
Maar dit is vaak de spiegel waar we het minst naar kijken, omdat andere spiegels er steeds overheen schuiven.
De realiteitsspiegel is vaak de stilste spiegel, maar wel de meest eerlijke.
2. De emotionele spiegel
Dit is de spiegel van je gevoel.
Als je moe bent, verdriet hebt, stress hebt of slecht hebt geslapen, zie je jezelf vaak negatiever.
Als je rustig, blij of uitgerust bent, zie je jezelf positiever.
Je kijkt dan niet naar jezelf zoals je bent, maar zoals je je voelt en je denkt: “wat zie ik er moe uit vandaag”
Terwijl er eigenlijk niets veranderd is, behalve hoe je je voelt. Veel mensen trekken op een moeilijke dag meteen conclusies over zichzelf:
Zie je wel, ik kan het niet. Ik ben niet leuk. Ik ben niet goed genoeg.
Terwijl het soms simpelweg een vermoeid, overprikkeld of verdrietig zenuwstelsel is dat spreekt.
Je gevoel is vaak geen waarheid over jezelf,
maar een staat van je systeem.
Herken je hem ook? In de tienerjaren zag ik mezelf soms dagelijks door deze spiegel.
3. De sociale spiegel
- Dit is de spiegel van bevestiging en vergelijking.
- Hoe reageren anderen op mij?
- Krijg ik complimenten?
- Word ik gekozen?
- Hoor ik erbij?
Ons zelfbeeld ontstaat oorspronkelijk in de ogen van anderen.
Als ons zelfbeeld afhankelijk wordt van deze spiegel, gaan we onszelf vergelijken en aanpassen.
Dan voelen we ons goed als we bevestiging krijgen en onzeker als die uitblijft. Ons zelfbeeld komt dan buiten ons te liggen in plaats van in onszelf.
Dit zie ik dagelijks terug in mijn praktijk. We mogen de veiligheid en kracht weer in ons jezelf vinden
4. De zenuwstelsel spiegel
Dit is misschien wel de belangrijkste spiegel.
Ons zenuwstelsel bepaalt namelijk in grote mate hoe we naar onszelf kijken.
Volgens de polyvagaaltheorie heeft ons zenuwstelsel verschillende staten: veiligheid en verbinding, actie en stress, bevriezing en terugtrekken/uitputting.
In elke staat denken we anders, voelen we anders en kijken we anders naar onszelf.
Je zou het ongeveer zo kunnen zien:
-
Ventraal (veilig en verbonden):
Ik ben oké zoals ik ben. Ik mag er zijn. -
Sympathisch (stress, aan staan):
Ik moet beter mijn best doen. Ik ben nog niet goed genoeg. -
Fawn / aanpassen:
Als ik me aanpas, word ik gekozen. -
Freeze (twijfel, blokkade):
Ik weet het niet meer. Ik twijfel aan mezelf. -
Dorsaal (terugtrekken, weinig energie):
Ik ben niet belangrijk. Laat maar.
Je ziet jezelf dus niet zoals je bent,
maar zoals je zenuwstelsel zich voelt.
Dat is voor veel mensen een enorme eyeopener en vaak ook een opluchting.
Want het betekent dat een negatief zelfbeeld niet altijd betekent dat er iets mis is met jou.
Het betekent vaak dat je zenuwstelsel zich niet veilig, niet uitgerust of niet verbonden voelt.
We proberen vaak ons zelfbeeld te veranderen door anders te denken. Maar als je zenuwstelsel niet veilig is, blijft elke gedachte gekleurd.
Daarom werkt positief denken vaak niet als je lichaam nog in stress staat.
Zelfbeeld en eigenwaarde
Zelfbeeld is hoe je naar jezelf kijkt.
Eigenwaarde is hoe je jezelf behandelt.
Je kunt een negatief zelfbeeld hebben en toch goed voor jezelf zorgen.
Je kunt een positief zelfbeeld hebben en toch jezelf overvragen en uitputten.
Echte eigenwaarde zie je niet in wat je over jezelf denkt,
maar in hoe je met jezelf omgaat wanneer het moeilijk is.
Eerst reguleren, dan reflecteren
Wat veel mensen doen als ze zich onzeker voelen, is meer nadenken, analyseren en aan zichzelf werken.
Maar als je zenuwstelsel in stress, freeze of uitputting zit, gaat nadenken je zelfbeeld vaak alleen maar negatiever maken, omdat je door een vervormde spiegel kijkt.
Daarom zeg ik vaak:
Eerst reguleren, dan reflecteren.
Als je merkt dat je heel negatief over jezelf denkt, vraag jezelf dan eerst af:
-
Heb ik geslapen?
-
Heb ik gegeten?
-
Heb ik bewogen?
-
Heb ik te veel op mijn telefoon gezeten?
-
Heb ik te weinig echte verbinding gehad?
-
Is mijn lichaam moe, gespannen of overprikkeld?
Soms hoef je jezelf niet te veranderen,
maar heeft je zenuwstelsel rust, beweging, warmte en veiligheid nodig. Ik geef in mijn praktijk mensen vaak deze vragen mee om te in te checken bij jezelf.
Lichaamsgerichte oefening
De spiegel verzachten
Als je merkt dat je streng of negatief naar jezelf kijkt, kun je deze oefening doen.
Ga zitten met beide voeten op de grond.
Voel de grond onder je voeten.
Duw je voeten zachtjes in de grond.
Leg één hand op je borst en één hand op je buik.
Adem langzaam in door je neus en uit door je mond.
Kijk rustig om je heen en noem vijf dingen die je ziet.
Voel de stoel onder je.
Voel je voeten.
Voel je handen op je lichaam.
Zeg dan zachtjes tegen jezelf:
“Dit is een staat, geen waarheid.
Ik hoef mezelf nu niet te beoordelen.
Ik mag eerst landen in mijn lichaam.”
Blijf hier 1 tot 2 minuten zitten.
Vaak wordt de spiegel waarin je naar jezelf kijkt al zachter wanneer je zenuwstelsel rustiger wordt.
Tot slot
Stel je voor dat je in een huis bent met een hele wand vol spiegels.
Sommige spiegels vergroten, sommige verkleinen, sommige vervormen en sommige zijn helder.
Je loopt niet elke dag langs dezelfde spiegel.
Soms sta je voor de spiegel van vermoeidheid.
Soms voor de spiegel van stress.
Soms voor de spiegel van vergelijking.
Soms voor de spiegel van twijfel.
En soms voor de heldere spiegel van veiligheid.
Het probleem is niet dat jij elke dag verandert.
Het probleem is dat je elke dag in een andere spiegel kijkt.
Misschien is zelfvertrouwen niet dat je jezelf altijd mooi, sterk of succesvol vindt.
Misschien is zelfvertrouwen dat je weet dat hoe je jezelf vandaag ziet, niet de absolute waarheid is.
Je kijkt namelijk niet alleen door één spiegel, maar door meerdere spiegels.
En hoe veiliger je zenuwstelsel,
hoe zachter de spiegel wordt waarin je naar jezelf kijkt.
Misschien hoef je jezelf vandaag niet te veranderen.
Misschien mag je alleen eerst zorgen dat je lichaam zich weer veilig voelt.
Wil je meer weten over het zenuwstelsel. Binnenkort geef ik de basistraining je zenuwstelsel kalmeren en reguleren op 22 mei en op 23 mei de training gericht op het reguleren van het zenuwstelsel van kinderen.
Op de link vind je meer informatie over de trainingen. Voel je welkom om vragen te stellen of contact op te nemen.
Liefs
Sandy
Reactie plaatsen
Reacties